Conferentie Communisten in beweging

Grondslag voor discussie op de partijconferentie 22 en 23 november 2003

Vastgesteld in het partijbestuur van 6 september

De najaarsconferentie zal geheel worden gewijd aan de politieke situatie waarin wij ons bevinden en de ontwikkeling van de partij sinds het 4e congres. Daarbij zullen zowel het naar buiten treden als de inhoudelijke en theoretische ontwikkeling, de twee belangrijke besluiten van het 4e congres, centraal staan. Vanuit de partijleiding zal ervoor moeten worden gewaakt dat er geen valse tegenstelling tussen deze twee besluiten ontstaan, maar dat de samenhang ertussen wordt benadrukt en duidelijk gemaakt.

Kapitaal verkeert in grote problemen

De directies van de grote concerns, de media, regeringspartijen en oppositie laten er geen misverstand over bestaan. De kapitalistische maatschappij waarvan Nederland deel uitmaakt is in grote problemen. Veel bedrijven moeten reorganiseren om de rendementen veilig te stellen en te verhogen. Is er geen perspectief voor verhoging van de rendementen dan trekt het kapitaal zich terug en worden de deuren gesloten. Het personeel wordt ontslagen of moet afvloeien. De werkloosheid stijgt onrustbarend. De sociale onrust in de wereld en in Nederland neemt toe. De traditionele partijen zeggen machteloos te staan en haasten zich de kapitalistische uitverkoop en doodsstrijd met wetten te begeleiden.

Beurskoersen dalen onverminderd en hebben af en toe een klein herstel door grote orders aan wapenindustrie en verhoogde uitbuiting door in bedrijven met minder mensen dezelfde productie te realiseren. Als gevolg van dalende beurskoersen komen pensioenfondsen in groeiende problemen.

In de doodsstrijd van het kapitalistische systeem worden de publieke diensten aan het winstprincipe onderworpen en in het kapitalisme opgenomen. De privatisering van nutsbedrijven en voorzieningen gaat onverminderd door. Een groeiend deel van de bevolking wordt zich echter bewust dat deze operatie helemaal niet de voorgespiegelde grotere dienstverlening oplevert. In tegendeel betekent rationalisatie en commercialisering minder arbeidsplaatsen, slechtere service en stijgende tarieven.

Op wereldschaal leidt de strijd om grondstoffen en afzetmarkten tot gewapende conflicten en voorbereiding op oorlog. In de wereld wordt een keiharde strijd om hegemonie gevoerd. Het imperialisme laat zich in alle conflicten herkennen.

Strijd nodig tegen afwenteling crisis op arbeidersklasse

Onder de werkende bevolking is een groeiende onrust zichtbaar. Al jaren zijn lonen structureel onder de prijsindex, invoering van de euro heeft tot prijsopdrijving geleid, om bedrijven te behouden worden loonsverlagingen voorgesteld, de werkelijke arbeidstijden zijn per week met overwerk allang structureel ruim boven de 36 uur, de pensioenen blijken helemaal niet meer veilig en de ziektekosten in premies en eigen risico's zijn pijlsnel gestegen.

De klasse van kapitalisten heeft haar zaakwaarnemers in het topmanagement van de bedrijven en instellingen echter voor hun trouw beloond met enorme salarisstijgingen en bonussen. Hergroepering en overnames van bedrijven betekenen voor werknemers ontslag of inleveren. Voor het topmanagement vette banen, premies en gouden handdrukken. Deze praktijken krijgen in de media wel enige aandacht maar leiden niet tot maatregelen. Ze zijn immanent aan de doodsstrijd van het corrupte kapitalisme, dat ook wordt geplaagd met talloze boekhoudschandalen.

De vakbeweging als elementaire organisatie van de belangen van de arbeidersklasse moet zich wel roeren. De leidingen zijn echter vooral uitgerust om de 'verzekering tegen bedrijfsongevallen' te runnen, waartoe zij de vakbeweging hebben gebracht. Om weerstand te bieden tegen de huidige aanvallen op de arbeidersklasse is echter een strijdorganisatie nodig. Een vakbondsorganisatie die niet koerst op CAO's volgens een cafetariamodel, maar op CAO's die gebaseerd zijn op onderlinge solidariteit. De capitulatiehouding van de vakbondstop om bij voorbaat in te leveren op de belangen van de leden zonder de arbeidersklasse als macht te hebben georganiseerd, zal door de leden worden afgestraft. Strijd is noodzakelijk!

Strijd nodig voor vrede

Na de ineenstorting van de Sovjet-Unie en de socialistische landen is de wereld radicaal veranderd. De kapitalistische machtsblokken staan nu onverbiddelijk tegenover elkaar. De internationale verhoudingen worden gedomineerd door het hegemoniestreven van de VS. Onduidelijk is nog welke kapitaalgroepen buiten de VS schuilgaan achter de militaire macht van de VS. Er zal radicaal moeten worden afgerekend met de fabel dat het nu mogelijk is een 'schone' oorlog te voeren. Aan de kaak moet worden gesteld met welke smerige motieven de 'nieuwe oorlog' landen op de aanvalslijst plaatst, hoe omkoping en uittesten van nieuwe wapens daarbij regel is, hoe de werkelijkheid in de oorlogscolonnes en bezettingslegers wordt verdraaid in de media en hoe de arbeidersklasse structureel buiten de zogenaamde maatschappelijke ordening na de oorlog wordt gehouden in JoegoslaviŽ, Afghanistan en Irak. Van de landen die op de 'hitlijst' van de VS staan verdient Cuba nu bijzondere steun. Dit land dat sinds het verdrijven van de dictator Batista onafhankelijk is van de Amerikaanse multinationals en een socialistische maatschappij heeft opgebouwd wordt nu opnieuw ernstig bedreigd door Amerikaanse interventies. En dit keer kan Cuba niet rekenen op solide steun van de Verenigde Naties, die sinds de Irak-oorlog zijn verworden tot een machteloze organisatie en links en rechts door de VS wordt gepasseerd.

In deze situatie volgt de partij de volgende prioriteiten:

Conform de besluiten van het 4e congres probeert de partij theorie en praktijk te verbinden. Daarbij is studie nodig naar de ontwikkeling van het kapitaal en de samenstelling van de arbeidersklasse. De 'landelijke dekking' die de partij door deelname aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer heeft bereikt moet worden voortgezet in opbouw van afdelingen. Door de enorme ideologische druk van het kapitaal in de media en de hele samenleving is het hierbij van groot belang om een 'partijleven' tot ontwikkeling te brengen. De verbinding van acties en scholing is daarbij onontbeerlijk. Het partijbestuur probeert het landelijk bureau te versterken, de krant te verbeteren en brochures uit te geven. In hoeverre dit allemaal gelukt is zal blijken in de ledenvergaderingen en op de partijconferentie.

Aspecten van het 'naar buiten treden'

Om de discussie in de afdelingen en op de conferentie inzichtelijk te maken worden verschillende aspecten onderscheiden, die zich voordoen bij het naar buiten treden. Afdelingen en individuele kameraden kunnen in hun bijdragen aangeven of zij deze aspecten herkennen, of welke daarvan en hoe die zich in hun activiteiten hebben voorgedaan en ontwikkeld.
  1. Communisten kunnen door naar buiten te treden de belangenorganisatie van de bevolking versterken:
    1. a. door hun actieve deelname en het vervullen van organisatorische taken;
    2. b. door hun strategisch en tactisch inzicht en ervaring vanuit materialistische grondslag kunnen zij een groter draagvlak voor de beweging onder de bevolking genereren;
  2. Met hun deelname in en versterking van bewegingen vergroten communisten de weerbaarheid en strijdbaarheid van de bevolking om voor de eigen belangen op te komen en vergroten zij door hun realistische analyse van de krachtsverhoudingen de kans op succes;
  3. Door deel te nemen aan bewegingen krijgen communisten inzicht in wat er onder de bevolking leeft, hoe er wordt gereageerd op aanvallen of tegenwerking van de zijde van de kapitalisten en/of hun zaakwaarnemers, hoe de tegenaanval of verdediging van de zijde van de organisaties van de arbeidersklasse en bevolking wordt beoordeeld en hoe de standpunten en parolen van de partij worden ontvangen.
  4. Met hun deelname aan bewegingen scheppen communisten een platform en materiŽle en materialistische voorwaarden om hun politieke standpunten uit te dragen (een forum voor het doen van 'alzijdige onthullingen');
  5. Met het deelnemen aan bewegingen vergroten communisten de politieke invloed van de partij; aan de ene kant door het 'populariseren' van partijstandpunten en aan de andere kant door het (inhoudelijk en organisatorisch) strategisch en tactisch sturen van de beweging;
  6. Met het deelnemen aan bewegingen versterken communisten de partij door:
    1. a. opbouw prestige door actief, loyaal en standvastig in de beweging te participeren en verantwoordelijkheden op zich te nemen;
    2. b. nieuwe leden en abonnees uit die bewegingen te werven;
    3. c. ervaringen uit de beweging en de materiŽle werkelijkheid te verwerken in de inhoudelijke standpunten en theoretische ontwikkeling van de partij.

In deze 6 aspecten is geen hiŽrarchie aan te geven. Alle 6 zullen zich vroeg of laat in de beweging voordoen, na elkaar, tegelijkertijd al naar gelang de ontwikkeling van de beweging en het actieve optreden van communisten daarin. Wel veronderstellen de aspecten elkaar, en zijn van elkaar afhankelijk. Ze kunnen daarom niet los van elkaar worden gezien en toegepast.

Bovenstaande aspecten van het optreden van communisten in 'beweging' veronderstelt de relatieve autonomie van bewegingen, die immers voortkomen uit objectieve, materiŽle belangentegenstelling in de maatschappij. Natuurlijk kunnen communisten wel het initiatief tot een beweging nemen op grond van hun analyse van de sociale tegenstellingen, krachtsverhoudingen, politieke noodzaak en verondersteld maatschappelijk draagvlak. Maar ook in dat geval is het zaak deze beweging zo snel mogelijk een brede 'autonome basis' te verschaffen door aansluiting te vinden bij de maatschappelijke werkelijkheid en het bewustzijn van de werkende bevolking. Ook de leiding van bewegingen zal als regel autonoom zijn. Communisten zullen in de beweging leidende posities innemen. Niet als 'logisch gevolg' van de beweging als 'mantelorganisatie' van de partij, maar omdat zij met hun optreden in raad en daad tot de leiding worden 'geroepen'.

Zichtbaarheid communistische partij

Deelnemen van communisten in de beweging roept de vraag op van zichtbaarheid van de partij. De eisen en doeleinden van de beweging zijn immers beperkt en gericht op versterking van de, aan de beweging gekoppelde, belangen van de werkende bevolking. Verder weg-liggende doelstellingen en politieke ambities zullen, hoewel niet strijdig met die van de beweging, niet zonder revolutionaire voorwaarden worden geformuleerd. Toch is het noodzakelijk dat deze naar voren worden gebracht. Communisten mogen dus als regel niet geheel opgaan in tempo en bewustzijnsniveau van de beweging. Zij moeten dat bewustzijn juist op een hoger niveau brengen door het inbrengen van communistische standpunten. Dit moet echter subtiel geschieden en mag niet de kracht van de beweging in de weg staan of verzwakken. Om vast te stellen op welke manier, in de gegeven situatie van de beweging, de partij het best zichtbaar kan worden gemaakt is niet eenvoudig. Dit vereist veel strategisch en tactisch inzicht en moet door kameraden/afdelingen serieus worden afgewogen.

De volgende mogelijkheden kunnen worden onderscheiden om de communistische partij en communistische standpunten naar voren te brengen in de beweging. Afdelingen en individuele kameraden kunnen in hun bijdragen op de conferentie aangeven of zij deze mogelijkheden herkennen en welke daarvan en hoe die zich in hun activiteiten hebben toegepast met welk resultaat.

  1. Politieke inhoudelijke uiteenzettingen (onthullingen) tijdens bijeenkomsten van de beweging;
  2. leveren van sprekers namens de partij op (openbare)bijeenkomsten en/of manifestaties van de beweging;
  3. colportage met Manifest en/of uitzetten partijpamfletten en/of brochures in of tijdens activiteiten van de beweging (demonstraties enz.);
  4. ontwikkelen van interactieve website om in debat te gaan met de bevolking;
  5. organiseren van (openbare) partijbijeenkomsten over thema's die in de beweging spelen;
  6. als partij zich tijdens activiteiten van de beweging (manifestaties, demonstraties, enz.) manifesteren (met boekenkraam, vlaggen, leuzen, enz.)
  7. door opstellen en uitgeven van verklaringen en persconferenties/communiquťs;
  8. door deel te nemen aan verkiezingen;
  9. door innemen en uitdragen van standpunten in vertegenwoordigende lichamen (gemeenteraden, provinciale staten enz.);
  10. door organiseren van eigen manifestaties, bijv. openbare conferenties, Manifestival, enz.

Organisatorische en inhoudelijke versterking partij

Op basis van de ervaringen van afdelingen en individuele kameraden kan op de conferentie worden vastgesteld welke aanpak in het naar buiten treden succesvol is, welke verbeteringen kunnen worden aangebracht, welke ondersteuning plaatselijk en landelijk nodig is en kan en moet worden verbeterd.

Het gaat hier om opbouwende kritiek die ruimte laat voor het stellen van prioriteiten. Deze zullen worden gesteld op grond van enerzijds strategische beoordeling van de politieke werkelijkheid in ons land en anderzijds van de mogelijkheden in de partijontwikkeling.

In het ondersteunen van 'communisten in beweging' zijn de plaatselijke en landelijke partijorganisatie en Manifest van groot belang.

Het partijbestuur stelt zich ten doel dat de conferentie bij zal dragen aan versterking van de partijorganisatie, op landelijk en plaatselijk niveau. Gewenst resultaat van de conferentie zal daarom moeten zijn het versterken van het partijsecretariaat binnen de partijorganisatie. Hierdoor zal de communicatie tussen partijleiding en afdelingen en tussen de afdelingsbesturen en leden aanzienlijk moeten worden verbeterd. Eveneens zal het verwerken van belangstellenden-, abonnee- en ledengegevens uit de afdelingen worden verbeterd. Het partijbestuur realiseert zich dat aan het opbouwen van een partijsecretariaat ook de ontwikkeling van een 'personeelsbeleid' gekoppeld zal moeten worden.

Professionalisering van de organisatie vereist dat niet automatisch op de vanzelfsprekende inzet van enkele kameraden, zonder serieuze opdrachtgever- en opdrachtnemerstructuur, mag worden afgegaan. Zonder een dergelijke structuur zal roofbouw op enkele kameraden het gevolg zijn, die uiteindelijk tot verzwakking en niet tot versterking van de partij zal leiden.

Onderdeel van inhoudelijke ondersteuning van communisten in beweging is Manifest. Kritiek op Manifest dat er te weinig Nederlands actienieuws in te vinden is zal door resultaten van de conferentie moeten worden ontzenuwd. Het is immers duidelijk dat de redactie bij het opnemen van actienieuws geheel afhankelijk is van kopij die door partij en afdelingen wordt aangeleverd. Als resultaat van de conferentie zou daarom moeten worden nagestreefd om het werken in bewegingen te verbinden met het zoeken naar en aanstellen van een plaatselijke of regionale correspondent voor Manifest.

Voor een succesvol optreden van communisten in bewegingen is noodzakelijk dat zij daar ook inhoudelijk iets te melden hebben. Daarom gaat inhoudelijke ontwikkeling van standpunten van de partij hand in hand met het naar buiten treden. Theoretische ontwikkeling van de partij is daarom evenzeer noodzaak als het optreden in bewegingen. Aan de hand van bijdragen op de conferentie zal duidelijker worden welke richting in theoretische ontwikkeling prioriteit zal moeten hebben en welke praktische mogelijkheden er zijn om dit te realiseren.

Om al deze doelen te bereiken zal de conferentie deels uit een plenair gedeelte bestaan en deels in subgroepen worden opgesplitst. Het opsplitsen in subgroepen zal vooral gericht zijn op het bereiken van verdieping in aangegeven thema's en op het genereren van concrete voorstellen voor verbeteringen en vooruitgang van de partij op die thema's. Plenair zal het moeilijk zijn alle op de conferentie aanwezige kennis, ervaring en inzicht te benutten. In een subgroep zal dit wel mogelijk zijn en wordt het tevens moeilijker om te blijven steken in algemeenheden.

Over nadere inhoudelijke en organisatorische invulling van de conferentie zullen in het volgende partijbestuur voorstellen worden gedaan.