Persbericht van de Communistische Partij van Bohemen en Moravia

Slotresolutie van de Internationale Conferentie van Communistische en Linkse Partijen op 23 en 24 april 2005 te Praag

Zestigste jubileum van de Overwinning op het Fascisme en Nazisme

Op 23 en 24 april jongstleden vond in Praag een internationale conferentie plaats, georganiseerd door de Communistische Partij van Bohemen en Moravia (CPBM) en 'Europees Verenigd Links/Noords Groen Links' (de GUE/NGL groep), die zitting heeft in het Europese Parlement. Vertegenwoordigers van 38 communistische en andere linkse partijen uit 33 landen namen deel aan de conferentie.

Het hoofdthema was de actuele opdracht, naar aanleiding van het jubileum van de overwinning van alle krachten ter linkerzijde van de sociaal-democratie.De conferentie benadrukte de beslissende rol van de Sovjet-Unie in de bevrijding van de Europese en Aziatische landen van het fascisme, terwijl het internationale kapitaal de hoop had gevestigd op het fascisme, gevangen in de illusie dat het fascisme alle actieve tegenstanders de mond zou snoeren, ook diegenen die de meest actieve kracht waren in het anti-fascistische verzet in de bezette landen. De deelnemers brachten oprechte hulde aan allen die hebben deelgenomen aan de strijd tegen fascisme.

De conferentie verwierp met kracht de toenemende demagogie die gericht is op het vervalsen van de werkelijkheid voor de huidige generaties. Vervalsen van de werkelijkheid over wie schuld had aan het ontstaan van het fascisme en de Tweede Wereldoorlog, en over wie het meest hebben bijgedragen aan en opgeofferd hebben voor het verslaan van het fascisme en het afdwingen van een democratische afloop van de Tweede Wereldoorlog. De waarheid over al deze zaken illustreert, op een overweldigende manier, de vreedzame, humanistische, democratische taak van het socialisme en haar actieve aanhangers. Dit zou echter veel meer uitgedragen moeten worden in de strijd tegen de manipulatie van de publieke opinie, die is bedoeld voor het versterken van de huidige campagne, gericht op het uithollen en verdoezelen van de politieke resultaten van de Tweede Wereldoorlog.

Op de eerste dag van de conferentie stonden de perspectieven van het socialisme op de agenda, een onderwerp waaraan de internationale communistische beweging geen aandacht heeft geschonken in een forum met zo'n brede vertegenwoordiging sinds het einde van de tachtiger jaren. Gebaseerd op de ervaringen in hun eigen landen toonden een aantal conferentiedeelnemers aan dat de liquidatie van het socialisme in Europa, die in die tachtiger jaren plaatsvond, niet de beloofde resultaten heeft opgeleverd. Terwijl een klein aantal van de 'winnaars' omhoogschoot, in sommige gevallen zelfs tot het niveau van de 'dollar miljardairs', werd het grootste deel van de bevolking van Oost-Europa beroofd van de meeste van haar sociale verworvenheden. Een aanzienlijk deel van de Oost-Europeanen heeft geen rechtvaardig toekomstperspectief, of zelfs maar de levensstandaard die zij voorheen hadden. De nationale rijkdom van deze landen is geroofd door zowel buitenlands kapitaal als door de eigen 'nieuwe elites', onder omstandigheden die zelfs in veel voormalige kolonies nauwelijks denkbaar waren.

In plaats van de luid verkondigde voorspoed leidden deze ontwikkelingen tot een economisch verval, in een aantal landen zelfs van een grotere omvang dan tijdens de Hitler-agressie. Terwijl de bevolking geconfronteerd wordt met taferelen die zij zich sinds tientallen jaren niet meer kunnen heugen in hun land, manifesteren sociale uitsluiting en allerlei vormen van sociale apathie zich op diverse manieren, typisch voor het kapitalisme in zijn primitieve vorm en van een omvang die we kennen uit de voorlaatste eeuw. Een oprechte democraat zou zeer beslist een dergelijke discriminatie en politieke repressie afwijzen, zoals die in de Baltische staten.

De negatieve verandering in het internationale machtsevenwicht wordt uitgebuit door krachten die streven naar het volledig afbreken van de sociale en democratische rechten van de werkende klasse in zowel de westerse- als de ontwikkelingslanden. De vertegenwoordigers van de linkse krachten tonen tegelijkertijd de ongekende omvang die de herverdeling van economische productie en macht in handen van de top van het wereldkapitaal heeft aangenomen. Dit heeft het antidemocratische karakter van de kapitalistenklasse tot een extreem niveau opgedreven. Tegelijkertijd hebben de kapitalisten zich ontdaan van de daadwerkelijke democratische kanten van hun politieke systeem, ook daar waar de uiterlijke schijn nog wordt opgehouden.

Geen van de heersende oligarchieën heeft tot nu toe blijk gegeven van de ambitie te bevorderen dat de bevolking gebruikmaakt van het recht om mee te beslissen over de meest belangrijke verworvenheden en prestaties die de menselijke beschaving heeft opgeleverd en die bepalend zijn voor haar verdere toekomst. Ook niet met betrekking tot het bewaken van het evenwicht tussen de mensheid en haar natuurlijke omgeving. Daarbij geven zij blijk van een buitengewone mate van egoďsme en arrogantie, ten koste van zeer grote, heterogene delen van de wereldbevolking. Dat is de koers van het huidige financierskapitaal en het militairindustrieel complex, onder aanvoering van de regering Bush van de 'unipolaire supermacht'. Naarmate de gevolgen van deze ontwikkeling in vernietigende kracht toenemen, des te duidelijker wordt het dat het kapitalisme niet in staat is tot het oplossen van acute problemen en het oppakken van de uitdagingen van onze eeuw, en dat dit ook in strijd is met de belangen van de heersende groepen binnen het kapitalisme.

Het falen van 'de derde weg' en andere concepten, bedoeld om de ontevredenheid van de massa's in een onschadelijke richting te leiden, wordt tegenwoordig zelfs door hun eigen bedenkers toegegeven. Meer dan ooit tevoren is aangetoond dat de enige uitweg de weg van het socialisme is; of een vrije maatschappij, economisch welvarend en rechtvaardig in sociaal opzicht en democratisch met betrekking tot alle relevante aspecten van de samenleving.

De deelnemers aan de conferentie zijn het erover eens dat aan het begin van dit nieuwe millennium het socialisme zich verder zal ontwikkelen. Hoe het zich ontwikkelt is mede afhankelijk van de veelzijdigheid waarop het zijn humanistische en bevrijdende aard zal tonen, en de mate waarin het socialisme laat zien dat het gebruik kan maken van alle verworvenheden van de vooruitgang van de beschaving in het belang van de vrijheid, gelijkheid en waardigheid van de mensheid. Als één van de kernpunten in het debat stonden de obstakels en risico's die overwonnen en voorkomen moeten worden op de agenda, gebaseerd op de ervaringen in het verleden van de strijd voor een socialistisch alternatief.

Een idee van M. Grebenicek vond een enthousiast gehoor: het socialisme kan slechts dan voor een langdurige periode bereikt worden, als het grootste deel van de bevolking zich ermee kan identificeren en zich niet in diskrediet brengt door het gebruik van verkeerde methodes. Tevens moeten de doelstellingen op een voldoende realistische manier worden vastgesteld voor de verschillende ontwikkelingsstadia, om het uiteindelijke doel te kunnen bereiken. Deformaties in de ontwikkeling van de Oost-Europese landen, die het voor het imperialisme in zekere mate vergemakkelijkt hebben om de doelenvan de 'Koude Oorlog' te bereiken, waren onderwerp van kritische analyses in meerdere presentaties tijdens de conferentie.

Daarbij werd ook gewezen op het feit dat we moeten gebruikmaken van deze ervaringen en de waarde die zij hebben voor het socialisme in de toekomst, onder meer door een nauwkeurige analyse van de complexe en beslissende keerpunten, die door de eerste historische vorm van socialisme in Europa niet overwonnen konden worden. Een nauwkeurige analyse van de hevige klassenconfrontatie, losgelaten op het socialisme tegen haar wil, waardoor de USSR en haar bondgenoten de zware last van het verdedigen van de wereldvrede op hun schouders kregen, evenals het verdedigen van recht op een onafhankelijke ontwikkeling van de vele voormalige kolonies.

De conferentie had grote waardering voor de successen van de Volksrepubliek China, die gedurende meer dan twee decennia wereldwijd een vooraanstaande plaats weet vast te houden in de economische groei en zich steeds meer ontwikkelt tot een motor van betekenis voor en het centrum van de wereldeconomie. De ontwikkeling van een socialistische markteconomie zowel in China als in Vietnam, die de voordelen van de macht van het volk verbindt aan de meest recente ontwikkelingen van wetenschap en technologie en actief vertegenwoordigd is aan de top van de internationale markten, heeft een originele bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van theorie en praktijk van het socialisme, met een grote inspirerende kracht voor de gehele internationale linkse beweging.

De deelnemers hadden veel aandacht voor de informatie over de voortgaande groei van de brede deelname en steun onder de bevolking voor de doelen van de Cubaanse revolutie, terwijl zij van zeer nabij wordt geconfronteerd met een genadeloze pressie van de kant van de belangrijkste hegemonistische macht ter wereld. De deelnemers aan de conferentie gaven uiting aan hun steun voor de Democratische Volks Republiek Korea; en voor die progressieve krachten in Azië, de Arabische landen en Latijns-Amerika, die er onlangs in geslaagd zijn hun rechtse, pro-imperialistische tegenstanders te verslaan, met succes de onafhankelijkheid van hun eigen landen hebben vergroot en de sociale oriëntatie van hun beleid hebben gewijzigd. Zij zullen nu moeten standhouden tegenover een toegenomen reactionaire druk en repressie.

De ervaring van de strijd om de democratische uitkomsten te behouden van de oorlog die zestig jaar geleden beëindigd werd, heeft zeer grote inspirerende waarde. Het vermogen van de radicale, in de eerste plaats marxistische, linkse krachten van dat moment om op de meest oprechte manier te laten zien waar het bij democratie werkelijk om gaat, was een beslissende factor voor de hervormingen, die het kapitaal gedwongen moest accepteren in de vorm van de 'welvaartsstaat', evenals het vergroten van de democratische rechten voor een groot deel van de bevolking.

Een voortdurende strijd, die op inventieve wijze werd geleverd voor daadwerkelijke democratisering van politiek en economie, versterkte de invloed en positie van de tegenstanders van het kapitaal. Daar waar het imperialisme deze ontwikkeling niet kon tenietdoen door het gebruik van geweld, ontstond zelfs ruimte voor een socialistische transformatie. Het was slechts de 'Koude Oorlog' die een heldere oriëntatie van de communistische beweging belemmerde in het streven naar socialisme, door middel van een veelzijdige verdieping van de democratie, verankerd in de grondwet. De 'Koude Oorlog' werd ontketend door de reactionaire krachten, waarbij de linkse krachten voornamelijk standhielden door hun vermogen democratische middelen in te zetten. Het weer eigen maken van deze tradities en deze verder ontwikkelen onder nieuwe omstandigheden is één van de belangrijkste vereisten van vandaag, daarover waren de deelnemers aan de conferentie het eens.

Het tweede deel van de conferentie werd gewijd aan de urgente kwesties met betrekking tot het veiligheids- en verdedigingsbeleid in Europa. De normen van het internationaal recht, toepasbaar op het terrein van de internationale veiligheid, die zijn aangenomen op basis van de ingrijpende ervaringen tijdens de Eerste Wereldoorlog en nog heviger tijdens de Tweede Wereldoorlog, hebben feitelijk ook de periode van de 'Koude Oorlog' doorstaan. Een veelbelovende ontwikkeling voor Europa waren de resultaten van de Conferentie over Veiligheid en Samenwerking in Europa van 1975 en de daaropvolgende stappen, die leidden tot een aanzienlijke afname van de spanning, een geleidelijke afname van de omvang van legers en bewapening en tot verdere maatregelen in de richting van de verdieping van een wederzijds vertrouwen.

De ommekeer kwam na de ingrijpende veranderingen in Centraal- en Oost- Europa na 1989, die resulteerden in een nieuwe verdeling van de krachten. De ontwikkelingen op politiek en militair gebied leidden al snel tot de Balkanoorlogen, de agressie tegen Joegoslavië, tot veelvuldig gebruik van geweld zonder toestemming van de Veiligheids Raad van de Verenigde Naties (VN) - ook op ander grondgebied - en dreven de bewapeningswedloop op. Om de veiligheid te bevorderen, zowel in Europa als daarbuiten, kunnen verdere schendingen van het internationaal recht niet getolereerd worden, door niemand waar dan ook. De rol van de VN zou juist versterkt moeten worden, in de eerste plaats op de onderstaande manieren:

In samenwerking met vertegenwoordigers van landen die hun bedenkingen hebben met betrekking tot de huidige ontwikkelingen in het internationale beleid, vertegenwoordigers van vredes- en sociale bewegingen en met brede lagen van de bevolking, is het noodzakelijk om zo snel mogelijk weerstand te bieden aan:

Het uitvoeren van bovenstaande voornemens en activiteiten kan alleen tot successen leiden als dit gebeurt met oog voor de realiteit en door de breedst mogelijke eenheid van linkse, democratische, anti-oorlogs en anti-imperialistische krachten, die ervoor zorgdragen dat deze zaken doordringen in het beleid van regeringen en internationale organisaties.

Veel deelnemers aan de conferentie vestigden de aandacht op een toenemende politiek van inmenging van buitenlands kapitaal en machtscentra in de binnenlandse aangelegenheden van staten, waarmee zij proberen met slogans als 'het ontwikkelen van de democratie', 'verdedigen van mensenrechten' en dergelijke, om voor hen gunstige omstandigheden, politieke vertegenwoordigers en regimes te installeren die niets te maken hebben met het ontwikkelen van democratie; de democratie zelfs vaak juist belemmeren.

De deelnemers hadden waardering voor de zeer open en democratische sfeer van de conferentie in Praag, waarbij, naast de overeenstemming over de basiskwesties, ook de bestaande verschillen in opvatting naar voren kwamen, op een vriendschappelijke en constructieve manier.

Deelnemerslijst

CPBM en GUE/NGL

60e Jubileum van de Overwinning op het Fascisme en Nazisme

Internationale Conferentie 23 en 24 april 2005 te Praag