Ecocide in Joegoslavië
Door Goran Belojevic*
Met de toepassing van ecocide, dat wil zeggen de omvangrijke en georganiseerde beschadiging van het milieu tijdens een oorlog, werd de wereld voor het eerst geconfronteerd tijdens de Vietnam-oorlog. Tussen 1962 en 1970 bestookten de VS-strijdkrachten het grondgebied van Vietnam met 50.000 ton chemische bestrijdingsmiddelen zoals: 2,4-D, 2,4,5-T, kakodylzuur en pichlorame, meer bekend als orange-, paars-, blauw- en witgassen. Het gevolg was de vernietiging van 10 procent van het Vietnamese grondgebied, waarvan 1,9 miljoen hectare bosgrond (90,5 procent) en 200.000 landbouwgrond (9,5 procent). De getroffen gebieden zijn nu verlaten moerassen, bevolkt door insecten en ratten, en het zal lang duren voor ze weer bebouwd kunnen worden.
Voor de
tweede keer in de twintigste eeuw (als de Golfoorlog niet
wordt meegeteld, red. M.) en weer door de VS-strijdkrachten
als de belangrijkste en onbetwiste 'meester' van de NAVO, is
ecocide begaan, ditmaal tijdens de oorlog tegen Joegoslavië.
Chemische en petrochemische fabrieken zijn aangevallen,
olieopslagplaatsen, energiecentrales en
transformatorstations, en munitie met verarmd uranium is
massaal ingezet.
De Joegoslavische lucht, water en grond zijn voor lange tijd
besmet met giftige, tegennatuurlijke en kankerverwekkende
stoffen en radioactieve isotopen. De belangrijkste giftige
stoffen die vrijkwamen waren ammoniak,
waterstofchloridezuren, koolstofmonoxide, zwaveldioxide,
arsenicum, cadmium, lood en stikstofoxiden. Van de
kankerverwekkende en natuurvijandige stoffen zijn de
belangrijksten benzol, polychloride bifenyls en trifenyls en
perylene oliën. Alleen al met de verwoesting van de
kunstmest- en kunststoffabrieken in Pancevo kwamen 3.000 ton
ammoniak, 200 ton vinylchloridemonomeer, 800 ton
geconcentreerd waterstofchloride, ethyleenchloride, chloor en
kwik vrij. Uit deze stoffen werd fosgeen gevormd, een gif dat
het laatst in 1917 werd gebruikt.
Verarmd uranium
Radioactief uranium 238, het zogenaamde verarmd uranium, is
een afvalstof van kerncentrales dat economisch niet bruikbaar
is (1). De toepassing in raketten en artilleriegranaten
verhoogt de 'efficiëntie' van die projectielen. Na de
explosie besmetten de overblijfselen van U-238 de lucht, de
grond en het water, en voegt het radioactiviteit toe aan de
omgeving met een halveringstijd van 700 miljoen jaar.
Aangezien het merendeel van de militaire operaties plaatsvond
in Kosovo, zal dit deel van Servië voor lange tijd
radioactief besmet blijven, met grote gezondheidsrisico's
voor de bevolking. Met name zwangere vrouwen, foetussen en
kleine kinderen worden hierdoor bedreigd. Dit is volledig in
tegenspraak met het officiële doel van de NAVO: de veilige
terugkeer van de vluchtelingen.
Ecocide is een opstap naar genocide, want door het beroven van de levensvoorwaarden en de veelvoudige toename van de gezondheidsrisico's voor de bevolking, wordt de bevolking zelf vernietigd. Ecocide is een zware oorlogsmisdaad. Deze misdaad is ongestraft gepleegd in Vietnam. Het is zaak dat deze misdaden door de wereldgemeenschap (de VN?) nu niet onbestraft worden gelaten.
* Prof.
Ph.D. Goran Belojevic, Instituut voor Hygiëne en Medische
Ecologie, Universiteit van Belgrado. (Vert. en bew. HdR)
(1) Het wordt daarom bewaard, maar dit is een uitermate
kostbare zaak.
