Duitse arts in kamp:
Media doen werkelijkheid geweld aan

Van redactie buitenland (*)

Slechts enkele journalisten geven rechtstreekse berichten uit Kosovo en doen moeite om zakelijke en volledige informatie te vergaren. Het lijkt alsof zij in een hopeloze situatie verkeren tegenover het geweld van de horde journalisten, die zich bezondigt aan ophitsing van het volk met vooraf bedachte verhalen. Hoe de sensatiepers een 'politiek spelletje' speelt met de vluchtelingen, wordt beschreven door een Duitse chirurg, die als arts werkt in de vluchtelingenkampen Stenkovac I en II en nog twee andere, kleinere kampen met in totaal 60.000 vluchtelingen, aldus een verslaggeefster in Die Welt van 17 juni 1999 jl.

"Er worden politieke spelletjes gespeeld met de vluchtelingen"
Duitse arts zegt: Media vertekenen de werkelijkheid

Richard Munz, 46 jaar, werkt als chirurg in het Macedonische kamp Stenkovac I. Hij is docent aan de universiteit van Bochum in de studierichting 'internationale humanitaire hulp'. Edith Kohn had een interview met hem in Skopje.

Die Welt: Wordt de situatie in de Macedonische vluchtelingenkampen door de Duitse pers naar waarheid weergegeven?
Richard Munz: Bepaald niet. Veruit de meerderheid van de persvertegenwoordigers die ik heb gesproken, was hier op zoek naar een verhaal of het bevestigen van een verhaal dat al bestond. Er werd amper naar de werkelijkheid gekeken.

Die Welt: Wat ontbreekt er?
Munz: De werkelijkheid is een vluchtelingenkamp met al haast maximale verzorging voor de mensen. De journalisten echter waren hevig op zoek naar epidemieën en mishandelingen. Ze probeerden hun eigen ideeën, hun vooroordelen, bevestigd te zien of te staven.

Die Welt: Wat precies?
Munz: Bijvoorbeeld was ik verbaasd, dat een groot aantal journalisten niet kon of wilde zien, dat in onze vluchtelingenkampen mannen in de kracht van hun leven het merendeel uitmaakte van de vluchtelingen. Er werd immers altijd verteld dat er helemaal geen mannen in het kamp waren. Zelfs als je de journalisten erop wees, dan weigerden ze om het te zien.

Die Welt: Heeft u nog meer voorbeelden?
Munz: Natuurlijk. Steeds werd ons weer gevraagd wat we met de verkrachte vrouwen deden, of we abortus pleegden of zo. Ons antwoord was gewoon: de hele tijd dat we hier waren, zijn we een dergelijk geval van een verkrachte vrouw niet tegengekomen. En wij werken in totaal voor zo'n 60.000 vluchtelingen, in Stenkovac I en II en nog twee kleinere kampen. Bovendien hadden wij van tevoren overlegd hoe we daarmee om moesten gaan, vanwege de aanhoudende geruchten; maar we hebben zo'n geval niet meegemaakt. Dat we geen geval zijn tegengekomen hoeft natuurlijk niet te betekenen, dat ze niet bestaan.

Die Welt: Wilden de persvertegenwoordigers alleen de edele, lijdende vluchteling zien?
Munz: Ik denk, dat de vluchteling op zichzelf voor de journalisten helemaal niet van belang was. De eenzijdige voorstelling van zaken was waarschijnlijk alleen bedoeld om de Duitse deelname - als lid van de NAVO - op de een of andere manier te rechtvaardigen of te onderbouwen. Het ging echt niet goed met de mensen in Kosovo; ze hebben werkelijk alles verloren. Maar toch denk ik, dat de weergave zeer vaak weinig objectiefs had.

Die Welt: Tijdens de bombardementen heeft in Duitsland vooral Scharping, de minister van Defensie, zeer emotioneel de schendingen van de mensenrechten in Kosovo aan de kaak gesteld. Zag u hierin een verband met de houding van de media?
Munz: Absoluut. Voordat ik hier kwam heb ik die uitlatingen immers ook gehoord. Ik ben hier ook gekomen met heel bepaalde voorstellingen in mijn achterhoofd. Die voorstellingen heb ik toen echter bijgesteld door wat ik in de kampen te zien kreeg. Ik denk gewoon dat de media het niet meer konden of wilden bijstellen. Zij zijn hun objectieve kijk kwijt en hebben zich tot een onderdeel van het conflict laten maken.

Die Welt: Als u uw eigen ervaringen als uitgangspunt neemt en nu berichten hoort of ziet van moordpartijen in Kosovo, hoe komt dat op u over?
Munz: Ik geloof beslist, dat er moordpartijen geweest zijn. Ik betwijfel echter of het helpt om alle dimensies uit het oog te verliezen. Men heeft deze moordpartijen bijvoorbeeld vergeleken met Auschwitz; dat is buiten proportie. Daar moeten ze in de toekomst toch op terugkomen. Mijns inziens werd met de vluchtelingen een politiek spelletje gespeeld. Eigenlijk heeft men zo deze mensen en hun lijden sterk gedevalueerd.

(*) bron: http://www.welt.de, vertaling Toos Plug.