50 jaar NAVO, 50 jaar OORLOG

50 jaar NAVO, 50 jaar oorlog
Stop de oorlog tegen Joegoslavië!

Door Hans de Ruijter

Vijftig jaar bestaat de NAVO deze maand. Met een topconferentie in Washington over de nieuwe NAVO-strategie en een - inmiddels geannuleerd - feestje op 8 april wilde het bondgenootschap dit jubileum luister bijzetten. Met de bombardementen op Joegoslavië geeft het Noord Atlantisch Verdrag van Oorlogsvoerenden aanschouwelijk onderwijs in wat die nieuwe strategie inhoudt: massaal geweld voor wie zich niet wenst neer te leggen bij NAVO-dictaten die de westerse belangen moeten veiligstellen.

Joegoslavië weigerde zich neer te leggen bij het NAVO-dictaat van Rambouillet. De NAVO stelde de soevereine staat Joegoslavië in Rambouillet voor de onaanvaardbare keuze: instemming met het zogenaamde akkoord van Rambouillet dat de bijna onafhankelijkheid van Kosovo en de legering van NAVO-troepen op Joegoslavisch grondgebied inhield, dus feitelijk de instelling van een NAVO-protectoraat in het gebied, of bombardementen. Feitelijk vonden er in Rambouillet geen onderhandelingen plaats. Het zogenaamde akkoord over autonomie voor Kosovo werd voor het begin van de onderhandelingen al gepubliceerd in de Albanees-Kosovaarse krant Koha Ditore. In een brief van 23 maart, na de eerste dag van bombardementen op Joegoslavië, stelt de Joegoslavische president Milosevic: "Jullie spreken over de 'opgeschorte' onderhandelingen van Parijs. Er hebben in Parijs nooit onderhandelingen plaatsgehad. De afvaardiging van de Servische Republiek heeft de vertegenwoordigers van de Albanese separatisten nooit ontmoet. In Parijs werden twee documenten ondertekend, het ene door de vertegenwoordigers van alle nationale gemeenschappen van Kosovo. Zij zijn de wettelijke vertegenwoordigers. Het tweede document door de Albanese separatisten. Zij zijn natuurlijk niet de wettelijke vertegenwoordigers van Kosovo. Dit laatste document noemen jullie de 'Akkoorden van Rambouillet'. Dat is natuurlijk volledig vals. Noch in Rambouillet, noch in Parijs waren er gesprekken tussen de twee partijen. Hoe zou er dan een gemeenschappelijk document kunnen zijn dat kon verworpen of aanvaard worden?"
In een interview met het Duitse blad Junge Welt (1) stelt de Joegoslavische ambassadeur in Duitsland, Zoran Jeremic: "Allereerst, wat werd besproken was geen akkoord, maar een dictaat dat de VS hadden uitgewerkt, samen met de Albanese kant. Het kwam niet overeen met de 10 principes van de Contact Groep en het schond het principe van de territoriale integriteit en soevereiniteit van Servië en Joegoslavië. Bovendien erkende het niet de gelijke rechten van alle etnische groepen die in Kosovo wonen, maar begunstigde het alleen het Albanese deel van de bevolking. Het was een poging om een multi-culturele, multi-etnische en multi-religieuze samenleving in een nationalistische te veranderen onder heerschappij van de Albanese gemeenschap. Er leven zo'n 250.000 Serviërs, 150.000 moslims, 150.000 Roma, en Turken, Zigeuners en anderen in Kosovo. Zij beschouwen zich allen niet als Albanees." In verklaringen stellen vertegenwoordigers van de Joegoslavische regering dat zij niet tegen autonomie op zich zijn, als wordt voldaan aan de rechten van alle nationaliteiten in het gebied en de integriteit van het Joegoslavische grondgebied wordt gegarandeerd. Ook een internationaal toezicht zou daarbij bespreekbaar kunnen worden gemaakt, zolang het maar niet om (uitsluitend) NAVO-troepen en een NAVO-commando gaat. Alles lijkt er op dat het de VS er om te doen was de Serviërs een dictaat op te leggen en Rusland in de onderhandelingen buitenspel te zetten.

Humanitaire argumenten excuus voor verdere expansie
De NAVO-generaals en politici schermen ter rechtvaardiging van hun bombardementen en het verhevigen daarvan met humanitaire argumenten. Men deed deze keer zelfs geen moeite om een mandaat van de VN te krijgen om te interveniëren. Het was de NAVO die bepaalde wat humanitair is en wat een oplossing is voor het conflict in Kosovo.
Maar het gaat bij hun politiek op de Balkan noch om mensenrechten of het afwenden van een humanitaire catastrofe. Met hun bombardementen op militaire én burgerdoelen maken ze zo'n catastrofe alleen maar groter en bedreigen ze de vrede in de gehele regio.
De VS en Europese grootmachten als Duitsland en Frankrijk zijn sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in een wedren verwikkeld over wie de belangrijkste markten en grondstoffen in Oost-Europa en Centraal-Azië in handen krijgt. Onlangs verklaarde Clinton tegenover een vakbondsdelegatie dat "Europa een sleutelrol vervult" bij het vrijwaren van de mogelijkheden voor Amerikaanse bedrijven om wereldwijd zaken te doen. "We hebben een Europa nodig dat veilig, vrij en eendrachtig is; een goede handelspartner", aldus Clinton, waarbij een overheersing van de door VS gedomineerde NAVO onontbeerlijk is.

Joegoslavië is, buiten Rusland, het enige land in Oost- en Zuidoost-Europa dat zich blijft verzetten tegen uitbreiding van de invloed van de NAVO. Polen, Hongarije en Tsjechië werden onlangs bij de NAVO ingelijfd. Tal van andere landen heeft de NAVO aan zich gebonden door middel van verdragen, de zgn. Partnerships for Peace, in het kader waarvan gezamenlijke oefeningen plaatsvinden en faciliteiten worden verleend als het gebruik van militaire vliegvelden e.d. Bosnië is bezet door een omvangrijke NAVO-troepenmacht die daar de dienst uitmaakt. In Macedonië en Albanië heeft de NAVO troepen gelegerd.

Kosovo uitkomst voor de NAVO
De publiciste Diana Johnstone stelt dat het conflict in Kosovo de NAVO goed uitkwam. "Kosovo wordt gepresenteerd als een probleem en de NAVO als de oplossing. In werkelijkheid is de NAVO het probleem en Kosovo de oplossing" (2). Het conflict in Kosovo wordt door de VS gebruikt om de positie van Joegoslavië nog verder aan te vallen. Dankzij Kosovo kunnen de VS hun militaire macht in de regio opvoeren om zo uiteindelijk de Kaspische oliepijplijn tussen de Zwarte en de Adriatische Zee te kunnen beheersen. James Hooper van het Balkan Action Council, een Amerikaanse denktank die zich tot doel stelt de omvorming van het voormalige Joegoslavië in een reeks NAVO-protectoraten, zei op 23 februari in het Holocaust Museum in Washington: "Accepteer dat de Balkan een regio is die van strategisch belang is voor de Verenigde Staten, het nieuwe Berlijn zo men wil, het testgebied voor de vastbeslotenheid van de NAVO en het VS-leiderschap."(2)

Tot voor kort ontving de UCK vooral steun vanuit Duitsland. De Duitse geheime dienst BND leverde al in 1990 wapens aan de Albanese separatisten in Kosovo, die daarnaast de drugshandel als een belangrijke financieringsbron voor wapens hebben. De Amerikanen trokken tot dan toe hoofdzakelijk nog een andere kaart. Begin vorig jaar nog bestempelde de Amerikaanse ambassadeur in Macedonië de UCK als een bende terroristen. Sindsdien kan de UCK rekenen op omvangrijke, heimelijke steun van de VS, die daarmee hun Duitse rivaal de voet dwars zetten. Het opstoken van het Kosovaarse conflict paste binnen het Amerikaanse beleid om de Joegoslavische Federatie en daarbinnen met name Servië nog verder onder druk te zetten.

De bombardementen op Joegoslavië hebben geleid tot een humanitaire ramp van ongekende omvang. Steeds duidelijker wordt dat naast militaire doelen ook tal van civiele doelen worden aangevallen. Er zijn geen officiële cijfers over het aantal slachtoffers dat de luchtaanvallen tot nu toe hebben gekost. Volgens niet bevestigde mededelingen zouden er al honderden burgers zijn omgekomen in de Joegolavische gebiedsdelen buiten Kosovo. In de provincie Kosovo zelf is het dodental als direct gevolg van de bombardementen waarschijnlijk groter. Duizenden mensen in Kosovo zijn op de vlucht geslagen als gevolg van de bombardementen en de oplaaiende strijd tussen het Servische leger en de UCK. De televisie toont vooral de beelden van de vluchtelingen aan de Albanese en Macedonische grens, gezwegen wordt over de vluchtelingen naar Servië, die zich daar kunnen voegen bij de honderdduizenden die in de voorgaande jaren uit de Krajina in Kroatië en Bosnië werden verdreven.

Ondertussen voert de NAVO een helse propaganda-oorlog waarbij leugens en halve waarheden de bevolking in de NAVO-lidstaten moeten voorbereiden op de volgende fase in de oorlog. De NAVO stevent daarmee doelbewust af op een verdere escalatie van het conflict.
De Nederlandse regering en de overgrote meerderheid van het parlement scharen zich slaafs achter de NAVO-oorlogspolitiek, waarbij de enige bezorgdheid voor sommigen niet verder reikt dan de hypocriete angst voor de komst van een vluchtelingenstroom uit Kosovo. Ondertussen groeit onder de bevolking de weerzin tegen de NAVO-bombardementen. Het wordt tijd dat die weerzin wordt omgezet in de duidelijke eis van onmiddellijke stopzetting van de bombardementen en een terugtrekking van alle troepen uit de Balkan.

1. Junge Welt 20-21 maart. (terug)
2. Diana Johnstone, NATO's Humanitarian Trigger, Special (extra) ZNet Commentary, 24-3-99 (terug)