Tsjechen tegen NAVO-agressie

Tsjechen tegen NAVO-agressie

Van redactie buitenland*

Ondanks de propaganda door de door het buitenland en de staat gecontroleerde media in Tsjechië en de 'militaristische' bombast van president Havel (de woorden zijn van de rechtse vroegere premier Vaclav Klaus) zijn de meeste inwoners van het kersverse NAVO-land Tsjechië tegen de NAVO-agressieoorlog tegen Joegoslavië.

Een op 7 april gepubliceerde opiniepeiling toonde dat 45 procent tegen de luchtaanvallen is en 42,1 procent voor. Een peiling van eind maart gaf aan dat 42 procent tegen zending van troepen naar Kosovo is en slechts 27 procent voor.
De sociaal-democratische regering van premier Zeman steunt de NAVO-bombardementen maar zijn partij is erover verdeeld. Van de sociaal-democratische kiezers is 48 procent tegen de aanvallen. Op het onlangs gehouden congres van de sociaal-democratische partij (9-11 april) tekende ruim eenderde van de duizend afgevaardigden een verklaring waarin werd opgeroepen om de oorlog te beëindigen.

Er vonden slechts twee kleine demonstraties plaats vóór de oorlog. De eerste, op 29 maart op het Vredesplein in Praag eindigde met de dood van een Kosovo-Albanese demonstrant na een ruzie met een ander over geld. Een aantal demonstranten tegen de oorlog is aangevallen door met VS-vlaggen zwaaiende bendes die in verbinding zijn gebracht met de Tsjechische tak van de Kosovo-Albanese maffia die via de drugshandel geld vergaart voor de UCK. De tweede demonstratie, bij de Joegoslavische ambassade in Praag op 3 april en georganiseerd door de Jonge Conservatieven, trok slechts twintig mensen.

De demonstraties tegen de oorlog, georganiseerd door de communistische partij KSCM, locale Serviërs en andere organisaties trokken honderden en duizenden mensen in Praag, Brno, Plzen en andere steden.
De grootste demonstratie, op het Wenceslasplein in Praag, op zaterdag 27 maart, was georganiseerd door de Communistische Partij. Er waren 4000 mensen aanwezig, waaronder sociaal-democraten, een groep jonge Amerikanen tegen de oorlog, alle 28 communistische parlementsleden en senatoren en het voltallige Centraal Comité van de partij. Enige honderden demonstranten trokken naar de Amerikaanse ambassade die werd bekogeld met eieren. Ook bij de Duitse ambassade werd gedemonstreerd.

Op donderdag 8 april waren 2000 mensen aanwezig op een strijdbare demonstratie, weer op het Wenceslasplein, georganiseerd door het Tsjechisch-Slowaaks Comité en andere patriottische organisaties en gesteund door de Praagse Raad van de Communistische partij. Een van de sprekers was Vaclav Exner, die deel uitmaakte van een delegatie van vier communistische parlementsleden die eerder op de dag was teruggekomen van een onderzoeksreis naar Joegoslavië. Hij vertelde de menigte dat de NAVO-agressoren opzettelijk burgerdoelen bombarderen en dat, zoals het bombarderen van de bruggen over de Donau toont, hun strategie is om de economie van geheel Europa te saboteren.

Een eerdere poging van de communistische fractie in het parlement om een delegatie van alle partijen naar Joegoslavië te sturen, na de weigering van minister van Buitenlandse Zaken Jan Kavan (die zowel de Britse als de Tsjechische nationaliteit heeft) om een verklaring tegen de oorlog uit te spreken, werd getroffen door het veto van de rechtse fracties in het parlement. Na hun terugkeer in Praag riepen de leden van de communistische delegatie anderen in parlement op om een onderzoeksreis naar Joegoslavië te maken om zich zo te kunnen verweren tegen de propaganda van de NAVO en de internationale media.
Eerder hadden twaalf sociaal-democraten met de 24 communistische afgevaardigden gestemd tegen het sturen van een militair veldhospitaal naar Macedonië als onderdeel van de NAVO-operaties in dat land. Onder de tegenstemmers waren ook prominente sociaal-democraten als Karel Splichal (voorzitter van de partijorganisatie in Praag), Karel Cerny (een lid van het presidium van de partij) en Vladimir Lastuvka (vice-voorzitter van de kamercommissie voor Europese Integratie). Een andere prominente tegenstander is Jaroslav Foldyn, die zelf half Servisch is en op het congres van de sociaal-democraten een mislukte gooi deed naar het vice-voorzitterschap van de partij.

Rechtse parlementsleden roepen ondertussen op voor het aftreden van Vaclav Klaus als voorzitter van de Kamer van Afgevaardigden. Die oproep volgt op Klaus' kritiek op de bombardementen en zijn in de media breed uitgemeten bezoek aan de Joegoslavische ambassade in Praag waar hij de ambassadeur een exemplaar van zijn laatste boek overhandigde.

* Postmark Prague 268, 14-4-9